Social Return on Investment

  • 28/06/2017

Een baan hebben en voor je eigen inkomen zorgen. Dat geeft richting en zin aan het leven. Maar is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Gemeente Venlo haalt alles uit de kast om mensen op gang te helpen. Op maat, met een cocktail van maatregelen. 

“Ik heb het hier heel erg naar mijn zin”, vertelt Fleur Overgaauw. “Leuk werk, leuk team. De tijd vliegt voorbij.” "Hier” is het bedrijfsrestaurant van het stadskantoor, waar Fleur Overgaauw sinds de opening van het stadskantoor vorig jaar werkt. Broodjes smeren, smoothies en salades bereiden, gasten bedienen, opruimen. Twintig uur per week, soms meer. Lange tijd heeft Fleur door omstandigheden niet kunnen werken: “Toen het wel weer kon, merkte ik dat werkgevers huiverig zijn om moeders met jonge kinderen aan te nemen. Nou, daar sta je dan.” Via een regeling van de gemeente Venlo is ze nu weer aan de slag: “Het is niet alleen fijn om weer zelf voor mijn eigen inkomen te zorgen. Ik wil ook een voorbeeld zijn voor mijn opgroeiende dochters.” 

Social Return

Fleur is een van de tientallen Venlonaren die via Social Return on Investment aan het werk is. Wethouder Hanno Lamers van Sociale Zaken, Werkgelegenheid en Participatie: “De gemeente sluit met allerlei bedrijven contracten af voor goederen en diensten. In dit geval Vitam, die onze catering verzorgt. Wij zeggen daartegen: we willen met u in zee op voorwaarde dat u een werkervaringsplaats of een baan geeft aan mensen die niet makkelijk zelfstandig aan werk komen. Afstand tot de arbeidsmarkt, heet dat in ons jargon. Hoeveel banen het zijn en om wat voor plekken het gaat, verschilt per partner-onderneming. Social Return on Investment noemen we dat. Bedrijven aarzelen soms, want onbekend maakt vaak onbemind. Dan is het aan ons om dat zorgvuldig te bespreken. Wij als opdrachtgever moeten ook reëel zijn. Sommige mensen hebben wat meer begeleiding nodig. Daar heb je het dan over. We willen niet iemand ergens naar binnen smoezen. Als het misloopt, bezorg je die persoon een teleurstelling en kijkt die ondernemer voortaan wel uit.” 

Pech in het leven

Afstand tot de arbeidsmarkt kan door verschillende oorzaken ontstaan: opleiding niet afgerond, verkeerde opleiding, (te lang) werkeloos, lichamelijke of geestelijke beperking, gedeeltelijk arbeidsongeschikt. Lamers: “Dat is heel verschillend, maar de overeenkomst is pech in het leven. Zoveel pech dat je niet of niet meer op eigen kracht aan de slag komt en aan de zijlijn raakt. De gemeente Venlo vindt, dat iedereen een kans verdient, ook een tweede en indien nodig een derde. Je kunt mensen toch niet aan hun lot of aan marktwerking overlaten? De Noord-Limburgse gemeenten zijn hiervoor op bestuursniveau een samenwerking aangegaan met werkgevers- en werknemersclubs en het UWV. Dat is het Werkbedrijf en dat kan verschillende trajecten inzetten. De effecten zijn prachtig: je ziet mensen opbloeien, meer zelfvertrouwen krijgen. We begrijpen van huisartsen dat ze bepaalde mensen niet zo vaak meer op het spreekuur krijgen. Dat snap ik: wie beter in zijn vel zit, heeft vaak minder gezondheidsproblemen. Werkgevers zijn over het algemeen heel tevreden, want medewerkers die weer een kans krijgen, zijn loyaal en tonen een grote inzet. Daar staat dan weleens wat extra begeleiding tegenover, maar dat doen ze graag. Het is een wederzijdse inspanning.” 

Werkervaringsplekken

Een kleine vijftien mensen met uitkering hebben een werkervaringsplek van twee of drie dagdelen bij De Wachtpost in Venlo, een woonplek van Proteion voor dementerende ouderen. Het is een van de vele plekken in Venlo waar werkzoekenden die niet direct plaatsbaar zijn eerst werkervaring kunnen opdoen.

Vrijwilligerscoördinator Annie van de Bool: “Meestal jonge vrouwen met een niet complete opleiding tot verzorgende. In principe blijven ze een jaar. Sommigen langer, een enkeling haakt af omdat het zwaar werk is, weer anderen stromen door naar betaald werk. Eén vrijwilligster heeft bij ons haar opleiding afgemaakt en werkt nu bij Proteion Thuiszorg. We doen dit nu bijna drie jaar en door de bank genomen zijn wij erg tevreden.” 

Werkgevers als invalshoek

Een belangrijke rol in de aanpak speelt het Werkgeversservicepunt (WSP). Lamers: “Het WSP gaat uit van werkgevers en waar zij behoefte aan hebben. Toen Beej Benders van start ging, klopte ondernemer Geert Benders bij ons aan. Zo konden we gericht zoeken in onze bestanden en konden mensen met heel verschillende arbeidsachtergrond hun uitkering inruilen tegen een gewoon inkomen. In de meeste trajecten gaat om reguliere banen. Dus niet ergens apart in een hal op een bedrijventerrein tussen anderen met eenzelfde achtergrond.”

Logistiek paspoort

Met de toenemende logistieke bedrijvigheid in de regio groeit ook de behoefte aan gekwalificeerd personeel. Daarvoor is het opleidingstraject Logistiek Paspoort bedacht, een samenwerking tussen UWV, de gemeente, WTD opleidingen en uitzendbureaus. Werklozen die graag in de logistiek willen werken, krijgen een opleiding van tien dagen voor bijvoorbeeld heftruckchauffeur, maar ook hulp bij het maken van een goed CV voor die sector. In december 2016 hadden er zo al ruim honderd een baan waardoor ze niet meer afhankelijk waren van een uitkering. 

KanDoen

Zowel in de Vossener als in Venlo-Oost kunnen mensen deelnemen aan KanDoen: onder deskundige leiding, vaak vrijwilligers, in de eigen wijk aan de slag om ervaring op te doen, weer mee te doen, en uiteindelijk hopelijk betaald werk. Een klusploeg, een moestuin, een repair café en wat er in de wijk aan initiatieven opborrelt. Deels ook gebruikt als dagbesteding voor de WMO. Laagdrempelig, aldus Lamers, maar: “voor veel mensen een fijne instap.” 

Vooruit met Topsporters

Een heel andere invalshoek: sport. Niet voor een loopbaan in de sport. Wel met topsporters, oud-doelman Hans van Breukelen bijvoorbeeld, werken aan fitheid en lichamelijke conditie. Maar ook in workshops en met groepsopdrachten werken aan respect, zelfvertrouwen, samenwerken en omgaan met kritiek, belangrijke basisvaardigheden voor elk werk. Veel jonge werkzoekenden zijn al langs deze weg aan de slag gekomen. 

Werkcoaches

Het zijn maar een paar voorbeelden uit het rijke cocktail aan projecten, die de werkcoaches kunnen inzetten om werkzoekenden naar werk te begeleiden. In een enkel geval kan daar persoonlijke hulp of schuldhulpverlening bij nodig zijn. Of een opleidingstraject, zoals de mensen die via het WSP bij VDL Nedcar in dienst kwamen. Lamers: “Zonder de werkcoaches lukt het niet. Zij kennen de mensen en voelen aan wat nodig is om maatwerk te leveren. Want met die uiteenlopende populatie, van bijstandsgerechtigden tot mensen met een beperking is maatwerk noodzaak. En dat kunnen we.”